Yazılım ve Programlama

Yazılım nedir?

Yazılım bir teknoloji terimidir.Anlamı; Hem bilgisayar sistemini oluşturan donanım parçalarının yönetimini hem de kullanıcıların işlerini yapmak için gerekli olan komutlar topluluğuna yazılım denilmektedir.

Bilgisayar yazılım türleri

Bilgisayar yazılımları genel olarak 3 ana grupta incelenebilir. Bunlar:

Sistem Yazılımları (System Software): Bilgisayarın kendisinin işletilmesini sağlayan, işletim sistemi, derleyiciler (compilers) (Yazılım programında, yazılan programı makine diline çeviren program), çeşitli donatılar (facility) gibi yazılımlardır.

Uygulama Yazılımları (Application Software): Bu kullanıcıların işlerine çözüm sağlayan örneğin çek, senet, stok kontrol, bordro, kütüphane kayıtlarını tutan programlar, bankalardaki müşterilerin para hesaplarını tutan programlar vs. gibi yazılımlardır.

Bütün sistem programları içinde en temel yazılım işletim sistemidir ki, bilgisayarın bütün donanım ve yazılım kaynaklarını kontrol ettiği gibi, kullanıcılara ait uygulama yazılımlarının da çalıştırılmalarını ve denetlenmelerini sağlar.

Çevirici Yazılımlar:  Herhangi bir dilde yazılan programı makine diline çeviren yazılımlardır.

Uygulama yazılım türleri nelerdir ?

  • Genel Amaçlı Uygulama Yazılımları
  • Özel Amaçlı Uygulama Yazılımları
  • Yazılımlara örnekleri
  • microsoft Office (Word, Excel, PowerPoint)
  • Winrar
  • Norton
  • Winamp çeşitli kategorilerdeki örnek yazılımlardır.

Hizmet Yazılımları nedir?

Hizmet (Utility) yazılımları, genel sistem destek işlemlerini yapmak için kullanılan programlardır. Diskleri biçimlendirmek, dosyaları kopyalamak, disklerdeki programları yedeklemek, dosya sıkıştırma, dosya transfer (ftp), klavye düzenleme, disk yüzeyini düzenleme(fdisk, partition magic), virüs temizleme gibi işlemleri yaparlar. Çoğu işletim sistemi hizmet yazılımlarının yaptığı işlerin çoğunu yapmaktadır. Fakat bazı durumlarda hizmet yazılımları ayrı bir paket olarak daha güçlü özelliklerle üretilmektedir.

Zararlı Yazılım nedir?

Bilgisayarlara, faydalı yazılımlara zarar veren, kullanıcı dosyaları üzerinde tahribat yapan, kullanıcı bilgilerini çalan yazılımlara zararlı yazılımlar denilmektedir.

Zararlı yazılımlar kendi kendilerini çoğaltabilen, bir bilgisayardan diğerine yayılabilen ve çoğu kez bilgisayar sistemlerine kasten zarar vermek için yazılmış programlardır.

Her yazılım her bilgisayarda çalışır mı ?

Bilgisayarda hangi işletim sistemi kurulu olduğundan bağımsız şekilde çalışabilen yazılımlar üretebilse de, pek çok yazılım tek bir işletim sisteminde çalışacak şekilde üretilir. Ayrıca her yazılımın çalışmak için gereksinim duyduğu farklı donanım özellikleri olabilir ve bu donanıma sahip olmayan bilgisayarlarda bu yazılımı çalıştırmak mümkün olmayabilir.

Casus yazılım nedir?

Casus yazılım tanıtım kişisel bilgi toplama veya onayınızı almadan bilgisayarınızın yapılandırmasını değiştirme gibi belirli davranışları gerçekleştiren yazılımlar için kullanılan genel bir terimdir.

Özgür yazılım nedir?

Özgür yazılım kavramı, kullanıcıların, yazılımı çalıştırma, kopyalama, dağıtma, üzerinde çalışma, değiştirme ve geliştirme özgürlükleriyle ilgili bir kavramdır.

Bir yazılımın özgür yazılım olabilmesi için hangi şartları taşımalıdır?

  • Herhangi bir amaç için yazılımı çalıştırma özgürlüğüne,
  • Her ne istiyorsanız onu yaptırmak için programın nasıl çalıştığını ögrenmek ve onu değiştirme özgürlüğüne (Yazılımın kaynak koduna ulaşmak, bu iş için önkoşuldur. ),
  • Kopyaları dağıtma özgürlüğüne,
  • Tüm toplumun yarar sağlayabileceği şekilde programı geliştirme ve geliştirdiklerinizi yayınlama özgürlüğüne kullanıcılar sahipse o yazılım özgür yazılımdır.

İşletim Sistemi Yazılımları

İşletim sistemi, bilgisayarın ilk açılma anından kapanana kadar kullanıldığı sürece görev yapan ana yazılımdır. İşletim sistemi;

  1. Ana ve yan belleklerin en verimli biçimde kullanılmasını,
  2. Donanım birimleriyle iletişimi,
  3. Çeşitli uygulama ve hizmet programlarının çalıştırılmasını sağlar.
  4. Günümüz kişisel bilgisayarında çoğunlukla Windows, MacOS veya Linux işletim sistemleri kullanılır.

Örnek: Windows 10, 95, 98, XP, Vista, Pardus, Linux, Unix, Macos vs.

Uygulama Yazılımları

Uygulama yazılımları belirli konulardaki problemlerin çözümüne yönelik olarak programlama dillerinden biri ile yazılmış programlardır. Hangi işletim sistemine uygun olarak yazılmışsa o işletim sistemi altında çalışırlar. Değişik amaçlara yönelik yüzlerce uygulama programı(paket program) vardır.Örneğin;Office programları(Word,Excel,Powerpoint vs.), photoshop, winrar, flash, oyunlar, antivirüs programları vs.

Programlama Dilleri

İster genel amaçlı isterse özel amaçlı olsun tüm uygulama ve sistem yazılımları programlama dilleriyle yazılır. Bir programlama dili, insanların bilgisayara çeşitli işlemler yaptırmasına olanak sağlayan her türlü simge, karakter ve kurallar grubudur. Programlama dilleri insanlarla bilgisayar arasında çevirmenlik görevi yapar. Programlama dilleri, bilgisayara neyi, ne zaman, nasıl yapacağını belirten deyim ve komutlar içerir.

Programlama dilleri zaman içerisinde gelişerek günümüzde çok yetenekli bir duruma gelmiştir. Programlama dillerinin çeşitleri aşağıdaki gibidir:

Makine dili: Yazılan tüm komutlar 0 ve 1’lerden oluşur. Bütün talimatlar ayrıntılı bir biçimde tanımlanır ve iki tabanlı sayı sistemi kullanılarak kodlama yapılır.

Assembly dili: Assembly dili komutları daha kolay bir biçimde anlaşılabilecek ve anımsanabilecek olan simgelerle ifade edilir. Bu dillerle yazılan programlar genellikle çok hızlı çalışır ve daha az depolama yüzeyi gerektirir. Bununla birlikte bu dillerle programlama yapmak çok yorucu, sıkıcı ve zaman alıcıdır.

Yüksek seviyeli diller: Öğrenilmesi daha kolay, program yazılması daha az zaman alan, daha iyi sonuçlar sağlayan programlama dilleridir. Yüksek düzeyli dillerden birinde yazılan bir program makine diline çevrilmek zorundadır. Dönüştürme işini gerçekleştiren programa derleyici (compiler) denir. Basic, Cobol, Fortran ve Pascal dilleri bu dillere birer örnektir.

Çok yüksek seviyeli diller: Bu dillerdeki temel özellik, kullanıcıların bilgisayara bir şeyin nasıl yapılacağını değil, ne yapılacağını ifade edebilmelerine imkân vermesidir. Visual Basic, Java, Delphi, C++ dilleri bu programlama dillerine birkaç örnektir.

Kullanım Haklarına Göre Yazılım Çeşitleri

Lisanslı Yazılım: Kullanabilmek için lisans hakkının satın alınması gereken programlardır.Örnek:Office Programları,Windows Xp vs.

Demo Yazılım: Tanıtım amaçlı bir süreliğine(30 gün,15 gün vs) ücretsiz kullanılabilen, süre bitiminde lisans hakları satın alınmak koşuluyla kullanılabilen yazılım türüdür.Çeşitli antivirüs programları

Freeware(Bedava) Yazılımlar: Kullanıcıdan ücret talep etmeksizin cd,disket,internet vasıtasıyla dağıtılarak kullanılan programlardır. Örnek: XnView, VLC Media Player, Winrar

Beta: ya da Beta Sürüm yazılımın ilk sürümündeki sistem testlerinden ve eksiklik testlerinden geçirilmeyi belirtir.

Programlama Nedir?

Programlama, günlük hayattaki genel veya özel problemlerin makinelere tanıtılması, öğretilmesi ve öğretilen çözüm yolları ile sonuca ulaştırılmasını sağlamak amacıyla kullanılan teknik bir terimdir.

Programlama işlemi 6 ana temelden oluşur:

Problemin belirlenmesi; Bir program yazmak için öncelikle ortada bir problem olması gerekir. Bu problemin ne olduğunu iyi tanımak ve probleme neden olan etkenleri iyi belirlemek lazım gelir.

Çözüm yollarının belirlenmesi; Probleme neden olan etkenleri ortadan kaldırmak için bir çözüm yolu geliştirilmeli ve bu çözüm yolunun problemi en doğru şekilde çözeceğine emin olunmalı.

Algoritmanın geliştirilmesi; Algoritma bir problemin çözümü için gerekli basamakları sıralayıp çözüme ulaştıracak merdiveni tamamlama biçimidir. Programlamada çok önemli yere sahiptir. Mantıksal ve sözel olarak çözüme ulaşmak için hangi sırayı takip etmesi gerektiğini belirtmek için kullanılır.

Akış şeması oluşturulması; Akış şeması algoritmanın görselleştirilmiş halidir diyebiliriz. Algoritma ve akış şeması programı en az hata ile en küçük ayrıntıları dahi atlamadan yazmamız için büyük kolaylık sağlayacaktır. Algoritma ve akış şemasını daha geniş kapsamlı olarak ele alacağımız bir ders hazırlayacağız.

Uygun programlama dilinin seçilmesi; Programlama dili insan ile programın yazılacağı bilgisayar arasında iletişimi sağlayan, programın nasıl çalışacağı ve çalışırken hangi durumlarda nasıl bir tepki vereceğini standart bir şeklinde bilgisayara ve derleyiciye açıklayan sözdizimi şeklidir. Bir örnekle bu konuyu daha iyi açıklayalım; Mesela arkadaşından su getirmesini isteyeceksin, Bunu arkadaşının anlayacağı dilde ona açıklamalısın. Örneğin arkadaşın Türkçe biliyorsa ona “Su getirir misin” demelisin. Arkadaşına su getirmesini söylediğin bu dile programlama dilidir diyebiliriz.

Programın yazılması, derlenmesi ve test edilmesi; Gerekli olan programın bilgisayar yardımıyla yazılması ve derlenmesidir. Derleme kavramı bilgisayar ile yazdığımız programın derleyici yardımıyla programın çalıştırılacağı cihazın anlayacağı dile (Makine Diline) dönüştürülmesidir. Biraz önce su isteme örneğinde arkadaşın anlayacağı dil ile ondan su istemiştik. Burada da aynı örnek ile devam edelim. Arkadaşımız bizim su istediğimizi algılar ve beyninde suyun ne olduğunu, nerde bulabileceğini, neyle ve nasıl taşınacağını, çözümler. Bu işlemi derlemeye benzetebiliriz. Test aşaması ise programın


 Not: Eğer ödev olarak sunuma ihtiyacınız var ise BURADAN sunum halinde indirebilirsiniz.Bu bilgiler sunum olarak hazırlanmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir